Historia sportu żużlowego w Poznaniu

Autor: Maciej Major (SPEEDWAY.info.pl)

W październiku 2005 r. sport żużlowy wrócił do Poznania po dziesięcioletniej przerwie.
9 października 2005 r. rozegrano finałowy turniej eliminacyjny do IMŚ amatorów, a 23 października odbył się indywidualny turniej SPORTINGBET CUP z udziałem zawodowców.

 Wiosną 2004 r. powstało Poznańskie Stowarzyszenie Żużlowe, a pod koniec 2005 r. zgłoszono drużynę PSŻ-u Poznań do rozgrywek II ligi i zakontraktowano pierwszych czterech zawodników.Zmagania ligowe drużyny z Golęcina kibice obserwowali nieprzerwanie przez sześć sezonów do 2011 r., po czym wycofano poznańską drużynę z rozgrywek.Po kolejnej reaktywacji sportu żużlowego zorganizowano w Poznaniu w 2015 r. cykl trzech turniejów pod nazwą Lotto Poznań Speedway Cup, którego zwycięzcą został Marcin Jędrzejewski. W 2016 roku na stadionie Olimpii swoje mecze w roli gospodarza w najwyższej klasie rozgrywkowej odjechali żużlowcy Betardu Sparty Wrocław. W następnym sezonie, ekipa ze stolicy Wielkopolski występująca pod nazwą Naturalna Medycyna PSŻ Poznań zajęła czwarte miejsce po rundzie zasadniczej i awansowała do fazy play off.Wcześniej drużyna ligowa z grodu Przemysława występowała w rozgrywkach II-ligowych w 1991 r. pod nazwą „Polonez”, a ostatni turniej żużlowy przed inauguracją w 2005 r. odbył się w 1995. Był nim EB CUP.

Pierwszym był Ziółkowski

Historia speedwaya w grodzie Przemysława sięga lat 30. XX wieku. Nie było jeszcze rozgrywek ligowych w naszym kraju, ale odbywały się turnieje indywidualne pod rangą mistrzostw Polski, jak to miało miejsce w Mysłowicach w 1932 i w Bydgoszczy w 1935 r. Rywalizowano najprawdopodobniej w 4 klasach: 125, 250, 350 i powyżej 350 ccm. W Mysłowicach wicemistrzem Polski został Alfons Ziółkowski, zawodnik Unii Poznań. Natomiast w stolicy Wielkopolski rozgrywano turnieje indywidualne o Złoty Kask na torach: ziemnym na Woli i na trawiastym na Ławicy.

Po wojnie sport żużlowy odradzał się w naszym kraju. W 1946 r. prawdopodobnie nie rozegrano żadnych zawodów na owalnym torze w Poznaniu, ale gród Przemysława reprezentowała w Polsce drużyna, w skład której wchodzili: słynny Jerzy Mieloch, Franciszek Nowacki, Feliks Klimaszyk i Jan Kaźmierczak. 13 kwietnia 1947 r. na stadionie na poznańskim Dębcu odbył się turniej indywidualny z okazji inauguracji sezonu motocyklowego, którego organizatorem była miejscowa Lechia. Wystartowało 47 zawodników z 10 klubów. Rozegrano 25 biegów eliminacyjnych i 6 finałowych. W obecności kilkunastu tysięcy widzów zwycięzcami poszczególnych klas zostali: 100 ccm – Józef Olejniczak (LKM Leszno), 130 ccm – Bolesław Dobrowolski (LKM Leszno), 200 ccm – Tadeusz Rutkiewicz (LKM Leszno), 250 ccm – Feliks Klimaszyk (Unia Poznań), 350 ccm – Marian Nowacki (MK Rawicz), powyżej 350 ccm – Franciszek Nowacki (MK Rawicz). W 1948 r. zainaugurowano rozgrywki ligowe w naszym kraju, do których zgłosiło się 16 drużyn. Dziewięciozespołową ekstraklasę wyłoniono podczas wstępnych eliminacji. Każda drużyna liczyła po trzech zawodników (plus jeden rezerwowy). Zawody odbywały się w formie trójmeczów, a punktacja była taka jak obecnie. Każda drużyna miała do rozegrania cztery 9-biegowe trójmecze. Zawodnicy nie startowali na takich motocyklach jak obecnie lub choćby podobnych lecz na odpowiednio przystosowanych.

Poznań, w pierwszym sezonie zawodów drużynowych, reprezentowały dwie ekipy: Unia i Lechia. Zawodnikami Unii byli: Czesław Frąckowiak, Roman Klimaszyk i Jan Kaźmierczak, natomiast barw Lechii bronili: Czesław Balcer, Konrad Bukowski i Florian Stencel. Jednak obie poznańskie drużyny nie posiadały własnych obiektów. W Lasku Golęcińskim pierwsze zawody rozegrano 5 września 1948 r., ale nie był to obiekt, który przypominałby ten dzisiejszy.

Tabela sezonu 1948:

  1. Polonia Bytom 4   11   83
  2. RKM Rybnik 4   11   76
  3. Polonia Bydgoszcz 4   10   89
  4. Pogoń Katowice 4   8   59
  5. Legia Warszawa 4   7   65
  6. Lechia Poznań 4   7   62
  7. CTCiM Częstochowa 4   6   58
  8. SSM Gdynia 4   6   54
  9. Unia Poznań 4   5   41

źródło: Express Poznański 1995

Epoka Smoczyka

W 1948 r. w Okręgu Poznańskim utworzono Poznańska Ligę Okręgową  (PLO), która istniała do 1955 r. Zawodnicy startowali na tzw. maszynach przystosowanych, a system rozgrywek był zbliżony do I i II ligi. Z Poznania do rozgrywek zgłosiły się dwie drużyny: HCP i ZZK, jednak ta druga ekipa wycofała się z rywalizacji po pierwszej rundzie i zastąpiona została przez Unię Zielona Góra. Z kolei HCP nie odegrała znaczącej roli w rozgrywkach, zajęła ostatnie 9 miejsce w tabeli i sekcja została rozwiązana.

HCP reprezentowali: Z. Antkowiak, Jarzębowski, Modrzyński, a team ZZK: I. Czerniak, M. Makowski, L. Jankowski i R. Świtała.

Tabela PLO w sezonie 1948:

  1. MK II Rawicz 4   12
  2. LKM II Leszno 4   11
  3. Unia Chodzież 4   9   
  4. Unia Gniezno 4   9
  5. Unia Gostyń 48
  6. Unia Gorzów 4   6,5
  7. Unia Zielona Góra 4   5,5
  8. SKS Śrem 4   5
  9. HCP Poznań 4   4

W 1949 r. bezkonkurencyjnym na polskich torach był legendarny Alfred Smoczyk. Wówczas rozegrano
w Poznaniu dwa turnieje i w obu największą gwiazdą był właśnie leszczynianin.Pierwszą rywalizacją był turniej indywidualny, który odbył się 3 lipca i wygrał go Smoczyk z dorobkiem 16 pkt. ustanawiając przy okazji rekord toru wynoszący 1:36,8. Na drugim miejscu uplasował się Józef Olejniczak (LKM Unia Leszno), który wywalczył 15 pkt., a na trzecim znaleźli się z 14 pkt. Stefan Maciejewski i Ludwik Rataj (obaj KM Ostrów).
25 września 1949 r. odbył się w Poznaniu trójmecz z udziałem Unii Leszno, KM Ostrów i KM Rawicz. W zawodach również wystąpił Alfred Smoczyk, który poprawił swój rekord toru wynoszący od tej pory 1:33,0. Trójmecz wygrała Unia Leszno – 23 pkt. przed KM Ostrów 21 pkt. i KM Rawicz 9 pkt.Do II-ligowej rywalizacji w 1949 roku również przystąpiły dwie drużyny. Unia Poznań w składzie: Kaźmierczak, Baranowski i Wilczyński oraz Lechia Poznań, którą reprezentowali: Woźniak, Żmuda i Grudziak. Jednak Lechia zajęła ostatnie miejsce w lidze i jak to miało miejsce w przypadku HCP sekcja została rozwiązana.

Tabela II ligi w sezonie 1949:

  1. CTCiM Częstochowa 4   11   91
  2. Polonia Bydgoszcz 4   11   89
  3. Związkowiec Gdańsk 4   10   67
  4. RTKM Rzeszów 4   9   79
  5. Unia Chodzież 4   7,5   54
  6. Unia Poznań 4   6   54
  7. MK II Rawicz 3   4,5   34
  8. DKS Łódź 3   3   26
  9. Lechia Poznań 3   3   25

Trzy drużyny

Na początku lat 50-tych były w Poznaniu trzy kluby żużlowe.W 1950 roku w II lidze wystąpiła Unia Poznań, której barwy reprezentowali: Cz. Frąckowiak, E. Wilczyński, W. Zieliński i J. Kaźmierczak. Ekipa ta uplasowała się na piątym miejscu w tabeli wśród dziewięciu zespołów.Warto w tym miejscu zaznaczyć, że od 1950 roku wprowadzono kolory kasków, a zawodnicy startowali po czterech w każdym wyścigu. Drużyny liczyły po czterech zawodników plus rezerwowy, a zawody składały się z 12 wyścigów.

Dwie pozostałe drużyny ze stolicy Wielkopolski wystąpiły w Poznańskiej Lidze Okręgowej. Były nimi: Gwardia Poznań oraz Kolejarz Poznań. Skład Gwardii stanowili: K. Bukowski, Z. Witucki, B. Krawczyk i B. Olewski, natomiast Kolejarza reprezentowali: E. Siwek, K. Leszczyński, R. Świtała, F. Kabus.

Tabela II ligi w sezonie 1950:

  1. Polonia Bydgoszcz 4   11   
  2. CTCiM Częstochowa 4   11
  3. Legia Warszawa 4   9
  4. Związkowiec Gdańsk 4   8
  5. Unia Poznań 4   8
  6. Gwardia Rzeszów 4   7
  7. Unia Chodzież 3   5
  8. Gwardia Łódź 4   4
  9. Gwardia Krotoszyn 2   0

 

Tabela PLO w sezonie 1950 

  1. Unia II Leszno 4   12
  2. Gwardia Gorzów 4   10,5
  3. Stal Z. Góra 4   9,5
  4. Włókniarz Piła 4   8,5
  5. Gwardia Poznań 4   7
  6. Stal II Ostrów 4   6,5
  7. Związkowiec Gniezno 4   6
  8. Stal Gorzów 4   5,5
  9. Kolejarz Poznań 4 3,5

W 1951 roku zlikwidowana została II liga w związku z czym zawodnicy ścigali się albo w ekstraklasie na typowych motocyklach żużlowych (Jawy, Jeepy) albo w lidze okręgowej na motocyklach przystosowanych.W związku z reorganizacją Unia Poznań wystąpiła w Poznańskiej Lidze Okręgowej, którą podzielono na dwie grupy: A i B.Unia razem z Gwardią walczyły w grupie A, a w grupie B rywalizowały Kolejarz Poznań i Budowlani Żabikowo. Najmniejsze zmiany kadrowe w stosunku do poprzedniego sezonu nastąpiły w Kolejarzu, w którym F. Kabusa zastąpił N. Świtała.

Składy pozostałych ekip przedstawiały się następująco:

Unia Poznań – A. Baranowski, Cz. Frąckowiak, W. Zieliński i Szubczyński;

Gwardia Poznań – B. Olewski, R. Ciesielski, F. Stencel;

Budowlani Żabikowo – Gierdal, Janecki, Wichłacz, Skrok i Cegiełka.

Tabela grupy A PLO w sezonie 1951:

  1. Włókniarz Piła 4   11   73
  2. Unia II Leszno 4   10,5   74
  3. Stal I Gorzów 4   10   79
  4. Unia Poznań 4   8   65
  5. Gwardia Krotoszyn 4   7,5   60
  6. Gwardia Gorzów 4   7,5   58
  7. Stal Z. Góra 4   7   54
  8. Stal II Ostrów 4   6,5   50
  9. Gwardia Poznań 4   3   34

Tabela grupy B PLO w sezonie 1951:

  1. Gwardia Śrem 4   11   89
  2. Spójnia II Wrocław 4   11   74
  3. Kolejarz Poznań 4   9,5   64
  4. Kolejarz Piła 4   8,5   74,5
  5. Ogniwo Wągrowiec 4   8   57,5
  6. Stal II Gorzów 4   6,5   54,5
  7. Budowlani Żabikowo 4   6   49
  8. Spójnia Gniezno 4   5,5   41,5
  9. Stal Wrocław 4   3   30

źródło: Express Poznański 1995

 

Odliczanie do najbliższego pojedynku

Power Duck Iveston PSŻ Poznań vs Stainer Unia Kolejarz Rawicz

26 maja 2019
Stadion POSiR Golęcin w Poznaniu
2. LIGA ŻUŻLOWA

Tabela 2 Ligi Żużlowej

PozycjaDrużynaPunkty
16
26
35
44
52
61
70

Aktualności

David Bellego z awansem do SEC 2019!
25 maja 2019
Prognoza pogody na 26 maja 2019
25 maja 2019
Ważne informacje organizacyjne przed niedzielnym meczem
25 maja 2019
Awizowane składy na derby Wielkopolski
23 maja 2019
„4 na 5” Joergensena
22 maja 2019
David Bellego „odżył” w Szwecji!
21 maja 2019
DMPJ: Skorpiony poza podium
21 maja 2019
Remis Nowaka w Allsvenskan
20 maja 2019